Qozog‘iston Respublikasi va O‘zbekiston Respublikasida mustaqil advokatura rivojlanishining asosiy bosqichlari

Ushbu maqolada muallif hozirgi O‘zbekiston va Qozog‘iston hududlarida advokatura instituti tadrijiy rivojlanishining asosiy bosqichlarini tarixiy-huquqiy pozitsiyalardan kelib chiqib ko‘rib chiqadi. Xususan, advokatura institutining evolyutsion rivojlanish bosqichlari muallif tomonidan to‘rtta bosqichga ajratilgan. Ularning har biri advokaturaning tashkiliy-funksional ta’minlanishi, ularning huquqiy maqomi va mustaqilligi asoslari nuqtai nazaridan atroflicha yoritilgan. Ilmiy ishni tayyorlash jarayonida ba’zi tarixiy-huquqiy manbalar, jumladan, “Jeti jargi”, “Sud nizomlari” va boshqalar har tomonlama o‘rganilgan. Muallif Qozog‘iston va O‘zbekistonda advokatura instituti rivojlanishining har bir bosqichi o‘ziga xos o‘xshash va farqli xususiyatlarga ega ekanligini ta’kidlaydi. Jumladan, arxaik davr – proto advokaturaning rivojlanish davri, umuman, har ikki o‘rganilayotgan mamlakat uchun ham umumiylikka ega bo‘lgan, chunki institutsional advokaturaning yo‘qligi o‘z-o‘zini himoya qilish huquqi mexanizmlari rivojlanganligi, shuningdek, umumiy huquq manbalari – odat (urf) va shariatning amal qilishi bilan tavsiflangan. Shuningdek, mustamlakachilik davrida nisbatan mustaqil bo‘lganga qaramay, o‘zbek xonliklari hududida hozirgi Qozog‘iston hududida birmuncha oldinroq amal qila boshlagan Rossiya imperiyasining huquqiy manbalari va institutlari bosqichma-bosqich joriy qilinganligi qayd etilgan. Shu bilan birga, sovet davrida advokatura rivoji Ittifoq tarkibiga kiruvchi barcha respublikalar uchun bir xil bo‘lgan. O‘rganilayotgan mamlakatlarda faqat mustaqillik davrida advokatura rivoji mustaqil yo‘l tutgani kuzatilgan. Muallif tadqiqot natijalari bo‘yicha nazariy xulosalar ishlab chiqqan.